کد خبر : 7379
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۳ شهریور ۱۳۹۸ - ۰:۱۰

شهر ِ پر حاشیه+ فیلم و تصاویر

شهر ِ پر حاشیه+ فیلم و تصاویر

به گزارش تبریز جوان، پویا خوش پیمان/ اینجا مردمانش زندگی متفاوتی را تجربه می‌کنند، این را می‌توان با قدم‌‌زدن در کوچه ‌پس‌کوچه‌هایشان فهمید. آنها در سکونتگاه‌های غیررسمی ساکن هستند و از کمترین امکانات رفاهی برخوردارند، زمین‌هایشان به نسبت سایر محلات تبریز ارزان است ولی زندگی‌‌شان با شیب کند اما گران می‌گذرد. وارد محلاتشان که می‌شوید دیوارهای


به گزارش تبریز جوان، پویا خوش پیمان/ اینجا مردمانش زندگی متفاوتی را تجربه می‌کنند، این را می‌توان با قدم‌‌زدن در کوچه ‌پس‌کوچه‌هایشان فهمید.

آنها در سکونتگاه‌های غیررسمی ساکن هستند و از کمترین امکانات رفاهی برخوردارند، زمین‌هایشان به نسبت سایر محلات تبریز ارزان است ولی زندگی‌‌شان با شیب کند اما گران می‌گذرد.

وارد محلاتشان که می‌شوید دیوارهای فرسوده، کوچه‌های تنگ و بی‌قواره و پله‌ای، خانه‌های کوچک تو در تو، خیل عظیم سیم‌های برق و کودکان معصوم در حال بازی، توجهتان را جلب می‌کند.

برخی کوچه‌های این مناطق آنقدر تنگ و باریک هستند که دو نفر به سختی می‌توانند همزمان از آنها عبور کنند، حال تصورش را بکنید اگر اتفاق و یا حادثه تلخی مثل زلزله و رانش زمین اتفاق بیافتد، چه بر سر ساکنانش می‌آید! 
 

 

پای صحبت‌های هر کدام از آنها که بنشینید خواهید دید اکثر آنها روزگاری در روستا و شهرستان خودشان زندگی آرام و بی‌دغدغه‌ای داشتند ولی با این حال تصمیم گرفتند تا به شهر بزرگی کوچ کنند بلکه به رویاهایشان برسند اما غافل از اینکه اینجا خبری از رویاها نیست.

آنها آمدند و در حاشیه شهر ماندگار شدند، اکنون نه راهی پَس و نه راهی پیش‌رو دارند.

ابرهای تیره بر آینده آنها و کودکانشان سایه افکنده است. مسوولان به آنها مهمان‌های ناخوانده می‌گویند و نام محلات حاشیه‌نشین یا کم برخوردار را بر آنها نهاده‌اند.  

از مهم‌ترین مشکلات این محلات می‌توان به بیکاری، نداشتن خانه و مسکن مناسب، محیط بد اجتماعی و فرهنگی، کمبود امکانات رفاهی، آموزشی، فرهنگی و تفریحی برای کودکان، انحرافات اجتماعی، نبود امنیت، آسفالت نبودن کوچه‌ها، کمبود بهداشت، نبود فاضلاب‌های محله، نداشتن آب لوله‌کشی، شلوغی محله‌ها، تراکم جمعیتی زیاد، بافت روستایی چند قومی و چند فرهنگی اشاره کرد.

اکثر حاشیه‌نشین‌ها به دلیل اینکه فاقد تخصص هستند به مشاغلی کاذب مانند دستفروشی،کارگری ساده و مواردی از این قبیل روی می‌آورند.

سفره‌های آنها کوچک است! کودکان نیز در این محلات خیلی زود وارد چرخه کار شده و نان‌آور خانواده‌هایشان می‌شوند، برخی از این کودکان هم زود ترک تحصیل می‌کنند.
 

 

ای کاش بیشتر از این شرمنده دخترانم نباشم

«نگین و نگار» ۱۲ و ۱۴ ساله از ساکنان یکی از محلات حاشیه‌نشین تبریز هستند که به همراه مادرشان محکوم به زندگی در شرایط سخت شده‌اند.

مادرشان می‌گوید: «زندگی ما به کمک یارانه نقدی می‌چرخد، پدر نگین و نگار در کمپ نگهداری می‌شود و مراحل درمان را می‌گذراند».

او ادامه می‌دهد: «تا به امروز نتوانسته‌ام برای بچه‌ها لوازم‌التحریر و لباس مدرسه خریداری کنم، حتی توان پرداخت قبوض برق، گاز و آب را هم ندارم».

خانم فخیمی با بغضی که در گلو دارد، اضافه می‌کند: «ای کاش بیشتر از این شرمنده نگین و نگار نباشم».

او می‌گوید: کمپ از ما هزینه نگهداری شوهرم را می‌خواهد، حتی پول تاکسی ندارم به بهزیستی بروم و نامه معرفی بگیرم! به گفته خودش از روستایی در کلیبر، به امید بهبود زندگی بهتر به تبریز آمده‌اند.

 

دیگر حتی نمی‌توانم قرص‌های اعصابم را نیز بخرم!

زن میانسالی که چهره‌اش مسن‌تر از سن واقعی اوست و غم در نگاهش موج می‌زند، داروهایش را پیش رویم ریخته و می‌گوید: «دیگر حتی نمی‌توانم این‌ها را نیز بخرم!».

داروها را که نگاه می‌کنم؛ قرص‌های اعصاب است؛ انگار قرص‌ها نیز اعصاب این زندگی را ندارند!

او می‌گوید: «شوهرم سال‌هاست که فوت کرده، پسرم کارگر ساختمانی است که فعلا به دلیل سقوط از ارتفاع زمین‌گیر شده! به سختی از عهده اجاره خانه برمی‌آیم».

خودش که می‌گوید سال ۹۴ به دلیل کم‌آبی خانه و زمین‌هایشان را در یکی از روستاهای شهرستان هریس فروخته و به تبریز آمده‌اند.

چه فرقی بین ما و ولی‌عصرنشینان تبریز است؟

یکی از اهالی محله می‌گوید: «ایام انتخابات که می‌رسد همه نگاه‌ها به این قسمت از شهر معطوف می‌شود».

محمود که کارگر میدان میوه و تره بار بود، دیسک کمر دیگر اجازه کار کردن به او را نداد؛ در حالی که از پله‌های کوچه پایین می‌آید، با کنایه می‌گوید: «مسوولان به جای دوچرخه‌سواری بیایند و هر روز مثل ما از این پله‌ها بالا و پایین بروند!».

او می‌گوید: «وقتی از مسوولان پیگیر آسفالت و امکانات رفاهی می‌شویم می‌گویند اینجا منطقه حاشیه‌نشین است! چطور موقع انتخابات ما حق رای داریم ولی حق برخورداری از امکانات را نداریم؟ چه فرقی بین ما و ولی‌عصرنشینان است؟ ما هم شهید داده‌ایم! وقتی هم پیگیر حقمان می‌شویم برچسب حاشیه‌نشینی به ما می‌زنند».

 

افزایش قیمت اجاره بها دلیل جابه‌جایی

اکثر حاشیه‌نشینان تبریز از روستاها و شهرهای اطراف ( منطقه ارسباران) به این محلات آمده‌اند، البته اخیرا افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمت اجاره‌بها باعث کوچ برخی از اقشار مستأجر به این محلات شده است. 

سهیلا زن جوانی که اخیرا با شوهرش به این محله آمده‌اند، می‌گوید: «شوهرم کار درست حسابی ندارد و کارگر ساده است، صاحبخانه‌مان که چند ماه پیش قیمت اجاره را افزایش داد دیگر از عهده پرداخت آن بر نیامدیم، برای همین مجبور شدیم خانه‌ای کوچک‌‌تر و با اجاره‌ای کمتر در این محله بگیریم».
 

۳ هزار و ۸۰۰ هکتار بافت ناکارآمد شهری در تبریز

ابوالقاسم سلطانی، مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجان‌شرقی  درباره اقدامات این اداره‌کل در حوزه مسکن و شهرسازی اظهار کرد: یکی از موضوعات اساسی که وزیر راه و شهرسازی برای استان آذربایجان‌شرقی تاکید دارد توجه به موضوع بازآفرینی شهری بود که جمعیت کل استان در حدود ۴ میلیون است و شهر تبریز دارای ۳ هزار و ۸۰۰ هکتار بافت ناکارآمد شهری است. 
 

۴۸ محله برنامه بازآفرینی شهری دارند 

وی تصریح کرد: در حوزه بازآفرینی نیز زحمات عمده بر عهده شهرداری‌ها بوده که از زمانی که ستاد بازآفرینی تشکیل شده در استان آذربایجان‌شرقی، ۴۸ محله برنامه بازآفرینی شهری دارند که یکی از نقاط ضعف نظام استقرار ایران برای وجود حاشیه‌نشینی‌ها و کالبدی‌های ناکارآمد شهری است که موجب نگرانی برای مردم و مسوولان می‌شود.

مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجان‌شرقی، درباره مشکلات مسکن در استان بیان کرد: عدم کنترل قیمت زمین و جلوگیری از افزایش شدید آن در بازه‌های کوتاه مدت، عدم کنترل در صرف تسهیلات برای تقاضاهای واقعی بخش مسکن، عدم نظارت در تسهیلات جذب شده سفته‌بازی در بازار مسکن، افزایش سهم اجاره‌بها از درآمد خانوارها و کاهش درآمد نیروی کار شاغل. 

وی با بیان اینکه در حوزه بازآفرینی برای ۴۸ محله برنامه بازآفرینی شهری تعریف شده، تصریح کرد: برای سال ۹۷، چهار محله در شهر تبریز و ۱۷ محله در هشت شهرستان استان برای بازآفرینی در نظر گرفته شده است که یکی از نقاط ضعف نظام استقرار شهری در کشور وجود حاشیه‌نشین‌ها و کالبدی‌های ناکارآمد شهری است که خوشبخانه دولت به این مسئله ورود کرده است. 

سلطانی افزود: امیدواریم بافت‌های ناکارآمد شهری ظرف ۵ تا ۶ سال آینده برنامه‌های اجتماعی، ایجاد مکان‌های تفریحی، مقاوم‌سازی و توانمندسازی این مناطق است. 

 

۹ هزار و ۳۶۴ هکتار معادل ۱۵ درصد از بافت‌های ناکارآمد شهری کشور و با جمعیتی بالغ بر ۱٫۵ میلیون در آذربایجان‌شرقی است

وی گفت: مجموع مساحت بافت‌های ناکارآمد شهری استان (بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی) ۹ هزار و ۳۶۴ هکتار معادل ۱۵ درصد از بافت‌های ناکارآمد شهری کشور و با جمعیتی بالغ بر یک و نیم میلیون است که از این مقدار سهم سکونتگاه‌های غیررسمی حدود ۳ هزار و ۵۶۴ هکتار معادل ۷ درصد از سکونتگاه‌های غیررسمی شناسایی شده کشور و با جمعیتی بالغ بر یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار نفر و سهم بافت‌های فرسوده حدود ۵ هزار و ۸۰۰ هکتار معادل ۸ درصد بافت‌های فرسوده کشور با جمعیتی بالغ بر یک‌میلیون نفر است. 

مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجان‌شرقی با بیان اینکه در حدود ۵۱۰ هزار نفر در سکونتگاه‌های غیررسمی استان شناسایی شدند، تصریح کرد: سهم شهر تبریز از مساحت اسکان غیررسمی شناسایی شده استان ۲ هزار هکتار است که سهم این شهر از جمعیت ساکن در سکونتگاه‌های غیررسمی شناسایی شده ۴۰۰ هزار نفر است. 

وی با اشاره به شناسایی ۵ هزار و ۸۰۰ هکتار بافت فرسوده در استان آذربایجان‌شرقی گفت: این تبریز جوان معادل ۸ درصد بافت‌های فرسوده کشور است که بیش از یک میلیون نفر در بافت‌های فرسوده استان ساکن هستند. 

سلطانی افزود: شهر تبریز ۲ هزار و ۵۲۲ هکتار از مساحت بافت‌های فرسوده استان را شامل می‌شود که ۵۰۰ هزار نفر در این بخش‌ها زندگی می‌کنند. تعداد محلات هدف بازآفرینی در استان آذربایجان‌شرقی تا پایان سال ۱۴۰۰، ۴۸ محله است که در شهرهای تبریز، مراغه، مرند، میانه، اهر، بناب، سراب و ملکان قرار دارند. 

 

موج حاشیه‌نشینی در شهرهای آذربایجان‌شرقی

مهاجرت از روستاهای آذربایجان‌شرقی به شهرها طی سال‌های اخیر افزایش یافته و همین امر به پدیده حاشیه‌نشینی دامن‌زده است.

آنگونه که بدرشکوهی، مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجان‌شرقی می‌گوید: «حدود ۵۰۰ هزار نفر از جمعیت استان در حاشیه شهرها سکونت دارند».

به گفته او، این تعداد معادل ۲۴ درصد از کل جمعیت استان است. شهرهای تبریز و مراغه با حدود ۴۰۰ هزار و ۴۷ هزار به ترتیب بیشترین جمعیت حاشیه‌نشین را در خود جای داده‌اند.

 

 

راه حاشیه‌نشینی تبریز از ارسباران می‌گذرد!

بیت‌الله عبدالهی نماینده مردم اهر و هریس در مجلس نیز معتقد است: «شمال‌شرق آذربایجان‌شرقی نسبت به سایر مناطق استان محروم مانده».

او می‌گوید: به مناطق حاشیه‌نشین تبریز مراجعه کنید تا ببینید بیشترین مهاجرت به تبریز از منطقه ارسباران صورت گرفته است.

به نتیجه خاصی نرسیده‌ایم!

جواد رحمتی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار آذربایجان‌شرقی نیز می‌گوید: سیاست‌های اساسی دولت بحث بازآفرینی شهری است.

او اذعان می‌کند: «در این زمینه به نتیجه خاصی نرسیده‌ایم».

به گفته وی، در سال‌جاری برای بازآفرینی شهری ۴۷ میلیارد تومان تسهیلات اختصاص یافته که از این مقدار، سهم تبریز ۲۷ میلیارد تومان است.

رحمتی معتقد است: با توجه به وسعت بافت ناکارآمد شهر تبریز، این رقم بسیار ناچیز است.
 

 

شناسایی ۶۵ روستای مهاجرفرست استان

«۶۵ روستا در آذربایجان‌شرقی بیشترین فراوانی مهاجرفرستی به شهرها را دارند»، این نکته‌ای است که بابک محبوب علیلو، معاون قضایی رئیس‌کل و سرپرست معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری‌کل آذربایجان‌شرقی گفته و تأکید می‌کند: این روستاها به عنوان مناطق هدف مشخص شده‌اند و قرار است اقدام‌هایی در مبدأ و طرح‌های توانمندسازی ساکنان روستاها که توسط دستگاه‌های اجرایی متولی اجرا می‌شوند در این مناطق متمرکز شود.

او با بیان اینکه نمی‌توان آسیب‌های اجتماعی در مناطق حاشیه‌نشین شهری را نادیده گرفت، می‌گوید: از عوامل محیطی که بر افزایش جرم و جنایت و آسیب‌های اجتماعی تأثیرگذار است، تعارض و برخورد خرده‌فرهنگ‌هایی است که با محیط مقصد سنخیّت ندارند.
 

 

چه راهکاریی می‌توانند نتیجه بخش باشد؟

فعال فرهنگی و مجری برنامه مطالبه معتقد است: «مهم‌تر از فقرِ حاشیه‌نشین‌ها، برچسب نهادینه‌شده‌ای است که دست از سر اینها برنمی‌دارد». 

روح‌الله رشیدی می‌گوید: «حتی پس از جابه جایی و سکونت برخی ساکنان این محلات در مکان جدید، این برچسب از پیشانی‌شان برداشته نشده است».

به باور او، گام نخست برای حل مسئله حاشیه‌نشینی، برچسب‌زدایی است.

️عضو هیات علمی دانشگاه و تحلیلگر اقتصادی در این خصوص به خبرنگار فارس می‌گوید: کنترل مهاجرت روستائیان به شهر با ارائه امکانات بیشتر به نقاط روستایی، سپس ایجاد و گسترش فرصت‌های شغلی و توجه به معیشت در جامعه روستایی، تخریب بخش فرسوده، اشتغال‌زایی، احداث صنایع، حمایت‌های مالی، ساخت مسکن و فعال کردن حوزه‌های فرهنگی را می‌توان از جمله راهکارهای کاهش حاشیه‌نشینی نام برد.

محمد کلامی ادامه می‌دهد: برای مهار این معضلات باید به کمک دست‌اندرکاران این حوزه، هم فضای سکونتی این مناطق تغییر پیدا کند و هم امکانات فرهنگی و اجتماعی مانند درمانگاه، مهد کودک، بوستان‌ها، پایگاه اوقات فراغت در این مناطق استقرار یابد.

به باور این کارشناس اقتصاد شهری، اهالی این مناطق باید از لحاظ اقتصادی بازتوانی شوند و در کارهای مورد علاقه آموزش ببینند و سرمایه اولیه برای فعالیتشان در اختیار آنان قرار گیرد.

قِصه ی پُر غُصه و تکراریِ حاشیه‌نشینان تبریز سال‌های سال است که نه گوش ِ‌ شنوایی دارد و نه و چشم ِ‌ بینایی‌! امید است با اقدام موثر مسوولان و نهادهای متولی، مشکلات ِمناطق حاشیه‌نشین تبریز، رو به کاهش بگذارد.

در پایان باید،گفت، تبریز دومین شهر پرحاشیه‌نشین کشور، بافت‌های ناکارآمد شهری تبریز مشتمل بر دو بافت فرسوده و حاشیه‌نشین است زندگی نزدیک ۵۰ درصد جمعیت تبریز در این بافت‌ها خیلی نگران‌کننده است.

برای دیدن گزارش تصویری مناطق حاشیه نشین تبریز به عنوان تبریز؛ دومین شهر حاشیه‌نشین کشور اینجا را کلیک کنید.

 

 

انتهای پیام/۶۰۰۲۱/س

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.